Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Đà Nẵng

Địa chỉ: 161 Nguyễn Văn Linh, phường Thạc Gián, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Điện thoại: (+84) 236 3509 808 Email: contactus.danang@hoanmy.com

Thường thức về bệnh Parkinson | Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng

Thường thức về bệnh Parkinson

11-04-2014

Bệnh Parkison (liệt run, shaking palsy) là bệnh thần kinh do thoái hóa tế bào thần kinh ở cấu trúc liềm đen, một hạch thần kinh ở đáy não. Bệnh được bác sĩ người Anh Jame Parkinson mô tả lần đầu tiên trong tiểu luận: "An Essay on the Shaking Palsy" vào năm 1817, và từ đó, bệnh mang tên ông. Đông y gọi bệnh Parkinson là Ma mộc, Tứ chi nhuyễn nhược hay Chấn chiến.

Bệnh Parkinson thường bắt đầu lúc đã trên 60 tuổi, tuy nhiên cũng có khoảng 10% bệnh nhân tuổi dưới 50, hiếm khi bệnh khởi phát ở 30 tuổi. Tỷ lệ mắc bệnh của nam thường nhiều hơn nữ.

Dấu hiệu thường gặp nhất là run tay. Ngoài ra còn có những khó khăn trong vận động như đi lại, tư thế, nói năng, chữ viết…

Tuy không phải là một bệnh nguy hiểm chết người, nhưng bệnh Parkinson gây nhiều trở ngại cho sinh hoạt và công việc hàng ngày của chúng ta. Bệnh thường diễn biến nặng lên từ từ, nhưng nếu có dùng thuốc tích cực, đa số bệnh nhân vẫn duy trì được cuộc sống và công việc bình thường trong rất nhiều năm.

Nguyên nhân bệnh Parkinson và các yếu tố nguy cơ:

Parkinson là hậu quả của sự thoái hóa các tế bào thần kinh (neuron) chịu trách nhiệm sinh tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh dopamin ở cẩu trúc liềm đen của não bộ. Dopamin có chức năng điều hòa vận động của cơ thể, giúp động tác vận động luôn cân bằng, đồng bộ trong giới hạn bình thường.

Các yếu tố nguy cơ gây bệnh Parkinson bao gồm: (1) tuổi tác: càng cao tuổi khả năng bị bệnh càng lớn, (2) sang chấn liên tục như đánh quyền anh, tai nạn giao thông, (3) nhiễm trùng, nhiễm virus, (4) nhiễm độc: thực phẩm, thuốc trừ sâu, (5) các stress kéo dài cũng thúc đẩy quá trình oxy hóa dẫn đến sự hủy hoại các tế bào chọn lọc ở liềm đen, (6) một số bệnh nhân dưới 45 tuổi mắc bệnh Parkinson thường do yếu tố di truyền.

Những dấu hiệu của bệnh Parkinson.

Những triệu chứng cơ bản của bệnh Parkinson là: run, cứng đờ, chậm vận động và rối loạn giữ thăng bằng.

1) Run: là triệu chứng rất hay gặp. Run chậm thường bắt đầu ở tay hay chân chủ yếu ở đầu chi, thông thường ở một bên trong một thời gian dài trước khi lan ra cả 2 bên. Trường hợp nặng run cả môi, lưỡi, cằm. Run thường rõ hơn khi nghỉ ngơi, giảm khi vận động chủ ý. Nó trái ngược với chứng run vô căn hoặc run của bệnh tiểu não, khi đó run sẽ tăng lên rõ rệt nếu bệnh nhân cố gắng dùng tay để làm một việc gì đó. Tuy vậy, gần 15% bị bệnh Parkinson trong suốt quá trình bệnh của mình không bao giờ bị run cả.

2) Cứng đờ các cơ bắp, khiến bệnh nhân khó khăn trong các cử động.Cơ bắp thường xuyên bị căng cứng cũng làm giảm khả năng các thao tác tinh vi.

3) Giảm điều tiết vận động: người bệnh làm việc gì cũng rất chậm chạp, khó dừng các động tác. Nét mặt đờ đẫn, ít biểu lộ tình cảm khi nói chuyện và rất ít khi chớp mắt. Chữ viết nhỏ dần và viết chậm. Dáng người Parkinson rất đặc biệt: lưng còng xuống khi đứng, khi đi hai tay không đong đưa như bình thường mà lại khép sát vào thân, bước chân ngắn và dáng đi chúi ra trước.

4) Rối loạn giữ thăng bằng: bệnh nhân ngồi vào, đứng dậy khỏi ghế khó khăn, xoay trở, đi lại dễ bị té.

5) Các triệu chứng khác: giọng nói nhỏ và khó nghe, ít biểu lộ cảm xúc, rối loạn giấc ngủ, trầm cảm và lo âu, đau, mệt mỏi, về sau có khó nuốt và rối loạn trí nhớ.

Điều trị bệnh Parkinson như thế nào ?

Nếu đã phát hiện bị mắc bệnh Parkinson, thì nên bắt đầu điều trị bằng thuốc, càng sớm càng tốt.

Cho đến nay, y học hiện đại cũng vẫn chưa có cách phòng và chữa khỏi bệnh Parkinson. Tuy nhiên, có những thứ thuốc làm giảm triệu chứng của bệnh rất tốt. Thường nên phối hợp thuốc với các biện pháp điều trị khác như: vật lý trị liệu, tập luyện thể dục, chế độ ăn thích hợp … Một số bệnh nhân bị Parkinson có thể được điều trị bằng phương pháp phẫu thuật, ví dụ như phương pháp “kích thích não sâu” (deep brain stimulation - DBS).

Các thuốc dùng để chữa Parkinson bao gồm các nhóm chính sau đây:

•  Các thuốc có chứa Levodopa: là những thuốc quan trọng nhất trong điều trị bệnh Parkinson. Thuốc cho hiệu quả rất tuyệt vời, nhưng sau một thời gian dùng thuốc thấy rất tốt (người ta gọi là “tuần trăng mật” của thuốc), thì bắt đầu có những tác dụng phụ không mong muốn.

•  Thuốc đồng vận dopamine (dopamine agonists)

•  Thuốc ức chế men chuyển Cate-chol-O-methyl (Cate-chol-O-methyl transferase – COMT – inhibitors)

•  Thuốc ức chế men oxy hóa monoamine (Monoamine oxidase B – MAO-B – inhibitors)

Bệnh Parkinson biểu hiện ở mỗi người một khác nhau, vì vậy không có một cách dùng thuốc duy nhất chung, mà cần “cá thể hóa” điều trị. Việc thăm khám theo định kỳ đều đặn ở bác sĩ chuyên khoa, để điều chỉnh liều lượng từng thuốc, cũng như phối hợp các kiểu thuốc với nhau là rất cần thiết.

                                                                          BS Lê Quang Huy - Phòng khám thần kinh, BV Hoàn Mỹ Đà Nẵng