Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Đà Nẵng

Địa chỉ: 291 Nguyễn Văn Linh, phường Thạc Gián, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Điện thoại: (+84) 236 3509 808 Email: contactus.danang@hoanmy.com

Thuốc lá và các bệnh lý đường hô hấp | Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng

Thuốc lá và các bệnh lý đường hô hấp

25-05-2022

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh tật (CDC) của Mỹ, các bệnh do hút thuốc là nguyên nhân tử vong của hơn 480.000 người ở Mỹ mỗi năm. Trên thực tế, hút thuốc là nguyên nhân trực tiếp gây ra gần 90% các ca tử vong do ung thư phổi và COPD. Ngay cả với các chiến dịch chống thuốc lá và cảnh báo sức khỏe vẫn đang được tiến hành thường xuyên thì nhiều người vẫn tiếp tục hút thuốc hoặc bắt đầu hút thuốc hàng năm. Khoảng 8% trẻ em dưới 18 tuổi đang sử dụng thuốc lá.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), số người chết vì khói thuốc lá nhiều hơn tổng số người chết vì HIV/AIDS, lao phổi và sốt rét cộng lại.

Theo số liệu của Bộ Y tế, Việt Nam đang nằm trong số 15 quốc gia có số người hút thuốc lá cao nhất thế giới với khoảng 15,3 triệu người hút và 33 triệu người bị ảnh hưởng do hít khói thuốc thụ động. Tỉ lệ hút thuốc ở nam giới đang chiếm mức 45,3%, nữ là 1,1%.
Điều tra tình hình sử dụng thuốc lá tại 34 tỉnh, thành năm 2020 tại Việt Nam cho thấy, tỷ lệ hút thuốc lá điện tử năm 2020 tăng 18 lần so với năm 2015 (từ 0,2% lên 3,6%), trong đó nam giới tăng 14 lần (từ 0,4% lên 5,6%), nữ giới tăng 10 lần (từ 0,1% lên 1%).

Một nghiên cứu của bệnh viện K (Việt Nam) cho thấy, có đến 90% ca ung thư phổi có hút thuốc lá, những người hút thuốc có nguy cơ mắc ung thư cao gấp 10 lần so với người không hút thuốc. Nếu hút 20 điếu/ngày sẽ khiến nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi gấp 26 lần người không hút.

Điều đáng nói là, người Việt chi hàng tỉ đồng mỗi năm để mua thuốc lá. Cụ thể, chỉ tính riêng năm 2015, người dân Việt Nam đã chi hơn 31.000 tỉ đồng để mua thuốc lá. Các nhà xã hội học cũng đã thống kê, nếu số tiền mua thuốc lá  được dùng để mua thực phẩm hoặc chi tiêu cho các nhu cầu cần thiết khác của các hộ gia đình thì hơn 2 triệu người Việt có thể thoát nghèo.

Những nguy cơ liên quan đến hút thuốc?

Người hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc bệnh phổi, bao gồm cả ung thư phổi. Tăng nguy cơ mắc các bệnh khác như bệnh tim, đột quỵ và ung thư vùng miệng. Cụ thể bao gồm những nguy cơ sau:

- Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), bao gồm:

+ Viêm phế quản mãn tính. Đây là tình trạng viêm kéo dài (mãn tính) của các đường ống dẫn khí lớn (phế quản). Các triệu chứng bao gồm ho đờm trong thời gian dài.

+ Khí phế thủng. Tình trạng phổi mãn tính này ảnh hưởng quá trình trao đổi khí tại các túi khí (phế nang) trong phổi. Các triệu chứng bao gồm khó thở, ho, mệt mỏi, khó ngủ và các vấn đề về tim mạch, giảm cân và trầm cảm.

- Ung thư phổi

Đây là sự phát triển bất thường của các tế bào có thể tạo thành khối u. Nó có thể bắt đầu trong niêm mạc của phế quản, hoặc các khu vực khác của hệ thống hô hấp. Hút thuốc, bao gồm cả hút thuốc lá thụ động, là nguyên nhân hàng đầu của ung thư phổi. Các triệu chứng của ung thư phổi bao gồm:

+ Ho
+ Đau ngực
+ Hụt hơi
+ Thở khò khè
+ Nhiễm trùng phổi tái phát
+ Đờm có máu hoặc màu gỉ sắt
+ Khàn tiếng
+ Phù cổ và mặt
+ Đau và yếu ở vai, cánh tay hoặc bàn tay
+ Sốt không rõ nguyên nhân

- Các bệnh ung thư khác

Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ ung thư phổi và miệng. Nhưng hút thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư hệ hô hấp khác, bao gồm ung thư mũi, xoang, vòm họng và cổ họng. Hút thuốc cũng làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh ung thư về đường tiêu hóa, tiết niệu và hệ sinh dục nữ.

Các triệu chứng của các bệnh phổi liên quan đến hút thuốc có thể giống các bệnh phổi khác hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào của bệnh phổi, hãy đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt.

Khói thuốc nguy hiểm như thế nào?

Theo báo cáo năm 2010 của Hiệp hội Y khoa Mĩ (JAMA), khói thuốc lá chứa 7.000 hóa chất, trong đó có 69 chất gây ung thư.
Khói thuốc là khói do người hút thuốc thở ra và khói tỏa ra từ đầu đang cháy của điếu thuốc lá, xì gà hoặc tẩu thuốc. Nó gây ra hơn 7.000 ca tử vong do ung thư phổi mỗi năm ở những người không hút thuốc (hút thuốc lá thụ động). Khói thuốc lá có thể dẫn đến các bệnh về phổi và bệnh tim. Ngoài ra, các triệu chứng liên quan đến việc tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động có thể bao gồm:

+ Kích ứng mắt, mũi và cổ họng
+ Ho khan
+ Tăng tiết chất nhầy trong đường thở
+ Khó chịu hoặc đau ngực

Trẻ em và trẻ sơ sinh tiếp xúc với khói thuốc có nhiều khả năng bị nhiễm trùng tai và hen suyễn. Và cũng có nguy cơ mắc hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS) cao hơn so với trẻ em và trẻ sơ sinh không tiếp xúc với khói thuốc lá. (SIDS viết tắt của cụm từ Sudden infant death syndrome_tử vong đột ngột không rõ nguyên nhân của trẻ dưới một tuổi, thường xảy ra khi ngủ). 

Những lợi ích của việc bỏ thuốc lá là gì?

Những người bỏ thuốc lá thực sự có thể đảo ngược một số tổn thương phổi. Các lợi ích khác của việc bỏ hút thuốc có thể bao gồm những điều sau:

+ Giảm nguy cơ mắc bệnh phổi
+ Giảm nguy cơ mắc bệnh tim
+ Giảm nguy cơ ung thư
+ Giảm vết thuốc lá trên ngón tay và răng
+ Giảm ho
+ Loại bỏ mùi thuốc lá cũ trên quần áo và tóc
+ Cải thiện mùi và vị
+ Tiết kiệm tiền (bằng cách không mua thuốc lá)

Hút xì gà (cigar) ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư phổi và các loại ung thư khác của một người như thế nào?

Xì gà thực sự gây ra nguy cơ tương tự, nếu không muốn nói là lớn hơn so với thuốc lá đối với bệnh ung thư miệng. Mặc dù đa số những người hút xì gà không có thói quen hít khói thuốc vào phổi nhưng nguy cơ mắc bệnh ung thư miệng, cổ họng và thực quản của họ cũng giống như những người hút thuốc lá (vì nicotin và các chất độc sẽ ngấm vào miệng khi ngậm trực tiếp điếu xì gà hoặc khói thuốc). Nguy cơ sức khỏe tăng hơn ở những người hút xì gà mà đã từng hút thuốc lá hoặc thuốc lào trước đó.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh tật (CDC) Mỹ:

+ So với những người không hút thuốc, những người hút xì gà hít có nhiều khả năng bị ung thư miệng, ung thư thực quản và ung thư thanh quản.

+Những người hút xì gà có hít và hút 5 điếu xì gà mỗi ngày có thể có nguy cơ ung thư phổi tương tự như những người hút một bao thuốc mỗi ngày.

+ Khói thuốc lá thụ động từ xì gà có chứa độc tố và tác nhân gây ung thư (chất gây ung thư) tương tự như khói thuốc lá thụ động, nhưng ở nồng độ cao hơn.

Làm thế nào để mọi người ngừng hút thuốc?

Bỏ thuốc lá rất khó. Những lời khuyên sau đây có thể giúp bạn bỏ sử dụng các sản phẩm thuốc lá:

+ Suy nghĩ về lý do tại sao bạn muốn bỏ thuốc lá. Ghi rõ danh sách các lý do đó.
+ Lên lịch thời gian bỏ thuốc lá.
+ Cố gắng chọn thời điểm bỏ thuốc lá khi bạn ít căng thẳng nhất có thể.
+ Yêu cầu sự hỗ trợ và động viên từ gia đình, bạn bè và đồng nghiệp.
+ Nếu bạn chưa tập thể dục, hãy bắt đầu tăng cường vận động để cải thiện sức khỏe.
+ Cố gắng ngủ đủ giấc mỗi đêm và ăn uống lành mạnh. Cùng với tập thể dục, thói quen ngủ và ăn uống lành mạnh sẽ giúp bạn đối phó với việc bỏ thuốc lá.
+ Tham gia chương trình hoặc nhóm hỗ trợ cai thuốc lá.

HÚT THUỐC LÁ: HÃY DỪNG LẠI KHI CHƯA QUÁ MUỘN

ThS.BS Nguyễn Anh Tuyến 
Trưởng Khoa Nội Tổng hợp -  Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng