Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Đà Nẵng

Địa chỉ: 291 Nguyễn Văn Linh, phường Thạc Gián, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Điện thoại: (+84) 236 3509 808 Email: contactus.danang@hoanmy.com

Một số Vaccin tiềm năng phòng Covid-19 đang được thử nghiệm lâm sàng tại nhiều nước trên thế giới | Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng
Khoa Dược

Một số Vaccin tiềm năng phòng Covid-19 đang được thử nghiệm lâm sàng tại nhiều nước trên thế giới

12-05-2020

Tính đến 9h00 ngày 09/05/2020, toàn thế giới đã có hơn 4 triệu ca mắc COVID-19 với hơn 270.000 ca tử vong. Tuy nhiên, tới thời điểm này, trên thế giới vẫn chưa có vaccin hay loại thuốc nào chính thức được chấp thuận để chống lại SARS-CoV-2. 


Trong bối cảnh dịch COVID-19 hoành hành dữ dội, đặc biệt là tại châu Âu và Mỹ, nhiều quốc gia đang nỗ lực chạy đua tìm thuốc điều trị và vaccin phòng ngừa. Theo báo cáo mới nhất ngày 05/05/2020 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có 8 loại vaccin đang được đánh giá trong các thử nghiệm lâm sàngvà tới 100 loại vaccin tiềm năng khác đang được phát triển bởi các nhóm nghiên cứu trên toàn cầu [1].


Bài viết này sẽ giới thiệu tóm tắt về 8 loại vaccin đang được nghiên cứu thử nghiệm trên người tại bốn quốc gia: Trung Quốc, Mỹ, Anh, và Đức.


Tại Trung Quốc hiện có 4 loại vaccin đang được thử nghiệm lâm sàng bao gồm:


1. Vaccin Ad5-nCoV: 


Là loại vaccin được phát triển bởi Viện Công nghệ sinh học Bắc Kinh phối hợp với công ty sinh học dược phẩm CanSino Biologics. Vaccin Ad5-nCoV sử dụng adenovirus type 5 làm vector biểu hiện protein spike (S) của SARS-CoV-2. Thử nghiệm lâm sàngphase I đã được tiến hành vào ngày 16/03/2020 với 108 tình nguyện viên trưởng thành, khỏe mạnh [2], và phase II đã bắt đầu vào ngày 12/04/2020 với dự kiến 500 người tham gia [3].


2. Vaccin của Viện sinh phẩm Vũ Hán thuộc Tập đoàn Dược phẩm Quốc gia Trung Quốc (Sinopharm):


Là loại vaccin bất hoạt được Viện Sinh phẩm Vũ Hán và Viện virus học Vũ Hán tạo ra bằng cách phát triển virus nCoV trong tế bào Vero đã bắt đầu thử nghiệm lâm sàngphase I vào ngày 12/04/2020 với 288 người tham gia. Ngày 24/04/2020, chỉ 12 ngày sau khi được thử nghiệm trên người, vaccin này đã bước vào thử nghiệm phase II với 1108 tình nguyện viên. Tất cả trong số họ đều khỏe mạnh, với độ tuổi nhỏ nhất là 6 và được chia thành 4 nhóm nhận những liệu pháp tương ứng: vaccin liều thấp, vaccin liều trung bình, vaccin liều cao và giả dược [4].


3. Vaccin của hãng Sinovac:


Ngày 16/04/2020, vaccin SARS-CoV-2 bất hoạt của công ty nghiên cứu và phát triển Sinovac đã được tiến hành thử nghiệm lâm sàngphase I/II, dự kiến sẽ có 744 người khỏe mạnh từ 18 - 59 tuổi tham gia, trong đó 144 người ở phase I và 600 người ở phase II [5].


4. Vaccin của Viện sinh phẩm Bắc Kinh thuộc Sinopharm:


Một loại vaccin bất hoạt tương tự như trên được phát triển bởi Viện sinh phẩm Bắc Kinh cũng được đưa vào thử nghiệm trên người tình nguyện khỏe mạnh từ 3 tuổi trở lên vào cuối tháng 04/2020 [6].
Tại Hoa Kỳ hiện đang có hai loại vaccin sau đây đã được đưa vào các thử nghiệm lâm sàng:


1.Vaccin mARN-1273:


Ngày 16/03/2020, vaccin mARN-1273 được phát triển bởi Công ty công nghệ sinh học Moderna với sự hỗ trợ của Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm quốc gia Mỹ (NIAID) đã bắt đầu thử nghiệm phase I trên người. Các tình nguyện viên được tiêm 2 mũi vaccin liều thấp, trung bình hoặc cao, cách nhau 28 ngày và sẽ được theo dõi để đánh giá tính an toàn và khả năng tạo đáp ứng miễn dịch của vaccin.


Vaccin mARN-1273 chứa một đoạn mã di truyền mARN của SARS-CoV-2, mã hóa dạng ổn định trước khi bám vào màng tế bào của protein S, được đóng gói trong các hạt nano lipid [1], [7].


2. Vaccin INO-4800: 


Ngày 06/04/2020, vaccin INO-4800 do công ty dược phẩm Inovio phát triển đã được Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt để thử nghiệm phase I trên 40 tình nguyện viên tuổi từ 18 - 50 [INOVIO]. Vaccin INO-4800 là một vaccin DNA, trong đó, plasmid chứa DNA mã hóa cho protein S được đưa vào tế bào người bằng thiết bị điện di CELLECTRA 2000 [8].


Tại nước Anh hiện đang đưa vào thử nghiệm lâm sàngmột loại vaccin có tên là Vaccin ChAdOx1 nCoV-19. Vaccin này được các nhà khoa học tại Đại học Oxford phát triển từ một loại adenovirus gây cảm lạnh trên loại vật Tinh tinh là ChAdOx1 đã được làm suy yếu trước khi đưa vào cơ thể người, chứa gen mã hoá cho protein S của SARS-CoV-2.


Từ cuối tháng 03/2020, các nhà nghiên cứu đã tiến hành tuyển chọn các đối tượng cho thử nghiệm lâm sàngphase I/II, là những người trưởng thành khỏe mạnh trong độ tuổi từ 18 - 55, dự kiến sẽ có 1112 người tham gia. Những tình nguyện viên này sẽ được phân bố ngẫu nhiên để nhận vaccin ChAdOx1 nCoV-19 hoặc vaccin MenACWY (vaccin viêm màng não) - được sử dụng làm 'đối chứng' để so sánh [9].


Ở nước Đức một nhóm vaccin có tên BNT162 được phát triển bởi công ty BioNTech và hãng dược phẩm Pfizer. BNT162 là một nhóm gồm 4 loại vaccin tiềm năng dựa trên nền tảng mARN. Hai trong số đó là mARN biến đổi nucleoside (modARN), một vaccin là mARN chứa uridine (uARN), và vaccin còn lại là mARN tự khuếch đại (saARN).


Ngày 22/04/2020, BioNTech và Pfizer thông báo BNT162 đã được Cơ quan nghiên cứu và quản lý vaccin của Đức (PEI) phê duyệt thử nghiệm lâm sàngphase I/II, và sẽ được tiến hành trên khoảng 200 người khỏe mạnh ở độ tuổi từ 18 - 55. Những người tham gia sẽ nhận được một liều vaccin trong phạm vi từ 1 - 100 μg nhằm xác định liều tối ưu cho các nghiên cứu tiếp theo cũng như đánh giá tính an toàn và khả năng tạo miễn dịch của vaccin.

BioNTech đang xin cấp phép để thực hiện nghiên cứu lâm sàng ở Mỹ. Hiện công ty này cũng đã hợp tác với công ty dược phẩm Trung Quốc Fosun để phát triển vaccin BNT162 tại Trung Quốc - nơi Fosun có nguyện vọng tiến hành thử nghiệm lâm sàng [10].


Những tin tức trên đây đã cho thấy những nổ lực không ngừng của các nhà khoa học và các hãng phát triển sinh dược phẩm trên toàn cầu với mong muốn sớm cho ra đời các loại vaccin và thuốc để phòng và điều trị bệnh Covid-19. Khi chúng tôi kết thúc bài viết này thì đã có thêm những loại vaccin mới được tiếp tục nghiên cứu thử nghiệm tại nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. 

Đà Nẵng, ngày 10/5/2020.
Tác giả bài viết: Tổ Dược lâm sàng. Khoa Dược Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng

Tài liệu tham khảo:

1. WHO, “DRAFT landscape of COVID-19 candidate vaccine”, May 5, 2020 [Online]. Available at: https://www.who.int/who-documents-detail/draft-landscape-of-covid-19-candidate-vaccines [Accessed May 7, 2020].
2. https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04313127
3. https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04341389
4. Xinhua, “China's inactivated COVID-19 vaccin enters 2nd-phase clinical trial”, April 25, 2020 [Online]. Available at: http://www.xinhuanet.com/english/2020-04/25/c_139005855.htm [Accessed May 7, 2020]. 
5. https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04352608
6. http://www.chictr.org.cn/showproj.aspx?proj=53003
7. https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04283461 
8. INOVIO Pharmaceuticals, Inc., “INOVIO Initiates Phase 1 Clinical Trial Of Its COVID-19 vaccin and Plans First Dose Today”, April 6, 2020 [Online]. Available at:  http://ir.inovio.com/news-releases/news-releases-details/2020/INOVIO-Initiates-Phase-1-Clinical-Trial-Of-Its-COVID-19-Vaccine-and-Plans-First-Dose-Today/default.aspx [Accessed May 7, 2020].
9. University of Oxford, “Oxford COVID-19 vaccine begins human trial stage”, April 23, 2020 [Online]. Available at: http://www.ox.ac.uk/news/2020-04-23-oxford-covid-19-vaccine-begins-human-trial-stage [Accessed May 7, 2020].
10. BioNTech SE and Pfizer Inc., “BioNTech and Pfizer announce regulatory approval from German authority Paul-Ehrlich-Institut to commence first clinical trial of Covid-19 vaccine candidates”, April 22, 2020 [Online]. Available at:  https://www.pfizer.com/news/press-release/press-release-detail/biontech_and_pfizer_announce_regulatory_approval_from_german_authority_paul_ehrlich_institut_to_commence_first_clinical_trial_of_covid_19_vaccine_candidates [Accessed May 7, 2020].