Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Đà Nẵng

Địa chỉ: 161 Nguyễn Văn Linh, phường Thạc Gián, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Điện thoại: (+84) 236 3509 808 Email: contactus.danang@hoanmy.com

Cố Định Ngoài (External fixator) | Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng

Cố Định Ngoài (External fixator)

04-09-2008

                                                                                                   BS. Phan Phú Kiểm
                                                                                                         Ngoại CTCH
                                                                                           Bệnh Viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng


Cố định ngoài thường được biết đến như là phương tiện  dùng để cố định xương trong điều trị gãy xương hở, kéo dài chi, khớp giả, dị tật và một số bệnh lý chấn thương chỉnh hình khác.

Nhưng trong một số trường hợp, cố định ngoài gắn vào xương nhưng không phải là điều trị chính cho xương bị gãy mà để bất động tạm thời xương- vết thương, tạo điều kiện cho việc cắt lọc các vết thương  phức tạp kèm xương gãy nát vụn, khâu nối các tổn thương mạch máu, thần kinh. Đặc biệt sau mổ, tạo thuận lợi cho việc tiếp tục cắt lọc và thay băng vết thương nhiều lần, ít gây đau đớn do xương đã dược cố định. Cố định ngoài còn cho phép tập phục hồi chức năng sớm, tránh teo cơ, cứng khớp, là những di chứng đáng sợ sau những chấn thương cận khớp, gãy hở độ III, dập nát phần mềm nhiều. Nếu bó bột sẽ không tránh khỏi những di chứng này.


Sau đây là trường hợp điển hình.

Bệnh nhân: Tăng Thiên Ph., 56 tuổi. Vào viện ngày 12.01.2008-ID: 08.0634, địa chỉ Tuy hòa, Phú Yên
Nghề nghiệp: Tài xế xe tải
Lí do vào viện: Tai nạn giao thông
Bệnh nhân bị bánh xe ô tô cán lên cẳng-cổ-bàn chân, chảy máu nhiều. Được chuyển đến bệnh viện ngay sau đó.
Thăm khám lúc vào viện: M:   80  l/phút     N: 37ºC     HA:  120/80mmHg    P: 64    Kg

Cổ-bàn chân (P) đang được băng quấn kín nhưng vẫn chảy máu thấm ra băng nhỏ thành giọt. Ga-rô tạm thời ngay trên cổ chân. Mở băng ra để thăm khám. Cổ bàn chân bị chấn thương toát và lóc da toàn bộ, lộ gân, dập nát hầu như toàn bộ xương bàn chân, xương gót, mắt cá ngoài, chấn thương dập các mạch máu vùng cổ-bàn chân.

Bệnh nhân được chụp X-quang cẳng-cổ-bàn chân(P), xét nghiệm máu ngay tại phòng cấp cứu và nhanh chóng chuyển vào phòng mổ.

X-quang cẳng-cổ-bàn chân(P): Gãy xương bàn I,II,III,IV, xương gót, mắt cá ngoài.

Công thức máu: Hồng cầu 4,2 triệu; Bạch cầu 16.000, N62%  Hct 28%  Hb 9,6g%

Chẩn đoán : Gãy hở độ IIIB→IIIC cổ-bàn chân (P)

Điều trị: Mổ gắn cố định ngoài. Khâu mạch máu. Cắt lọc vết thương.  

Tường trình phẫu thuật: Chấn thương toe nát cẳng-cổ-bàn chân. Lòi các gân gấp và duỗi bàn chân, đứt gân gót, đứt các dây chằng mắt cá ngoài.Vỡ mắt cá ngoài, vỡ xương gót,vỡ các xương bàn I,II,III,và IV. Da lóc hầu như toàn bộ và bị nứt ra từng mảng từ 1/3 giữa cẳng chân đến bàn chân thành một đống bầy nhầy-như lột vớ (bít tấc). Các động mạch mu và gan chân bầm dập và rách thành bên.

Xử trí:                                               

- Gắn cố định ngoài từ xương chày đến xương bàn I để cố định xương gãy và để cắt lọc vết thương trong và sau mổ.
-  Khâu thành bên động mạch mu chân và chày sau bằng prolen 6.0.
-  Cắt lọc vết thương, cầm máu, để hở, dẫn lưu ống nhựa và tưới rửa vết thương.
Diễn tiến: Sau mổ được theo dõi sát tình trạng thiểu dưỡng, hoại tử chi, thiếu máu và nhiễm trùng.

Công thức máu(16.01.08):Hồng cầu 2,1 triệu; Bạch cầu 16.900, N62%; Hct 18%; Hb 6g%
Công thức máu(24.01.08):Hồng cầu 2,7 triệu; Bạch cầu 17.900, N85%; Hct 22%; Hb 7g%
Công thức máu(13.02.08):Hồng cầu 3,3 triệu;Bạch cầu 10.000, N62%; Hct 27%; Hb 9g%

Đã truyền tổng cộng 14 bọc máu, truyền đạm, kháng sinh, cắt lọc vết thương nhiều lần tại phòng bệnh, phòng tiểu phẫu và phòng mổ lớn để loại bỏ tổ chức nhiễm trùng, hoại tử, thay băng ngày 2 lần, tạo điều kiện lên mô hạt sớm để ghép da. Ghép da 2 lần. Tập phục hồi chức năng hàng ngày.

Bệnh nhân xuất viện ngày 26.02.2008 (45 ngày nằm viện)
Khi xuất viện bệnh nhân đi trên nạng nách, không cứng khớp gối, đang tập khớp cổ chân, vết thương hầu như  lành lặn.

Theo dõi-Tái khám:

- Lần 1: Ngày25.03.08:vết thương hầu như đã được che phủ da, chỉ còn vài vùng thiếu da nhỏ, đang lên mô hạt.
- Lần 2: Ngày1.09.08:vết thương ổn định. Bệnh nhân đã đi được trên 2 chân, không nạng

Nhận xét:

- Bệnh nhân này khi bị nạn không có bất cứ một thân nhân nào, nghề nghiệp tài xế, gãy hở độ III B-C, vấn đề cắt cụt chi có được dặt ra, nhưng cần cân nhắc kỹ. Mổ gắn cố định ngoài, xử lý tổn thương, săn sóc, theo dõi diễn tiến để xử lý tiếp là giải pháp tối ưu cho trường hợp này.

- Đây là trường hợp gãy khớp-cổ bàn chân, cố định ngoài đã tạo điều kiện thuận lợi trong mổ, săn sóc sau mổ và tránh được biến chứng cứng khớp.