Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Đà Nẵng

Địa chỉ: 161 Nguyễn Văn Linh, phường Thạc Gián, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Điện thoại: (+84) 236 3509 808 Email: contactus.danang@hoanmy.com

Chụp nhũ ảnh kỹ thuật số tầm soát và chẩn đoán sớm các bệnh vú lành tính và ác tính. | Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng

Chụp nhũ ảnh kỹ thuật số tầm soát và chẩn đoán sớm các bệnh vú lành tính và ác tính.

06-07-2009

                                                            Bs. Biện Văn Thiện
                               Trưởng Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng


Nhũ ảnh là một kỹ thuật chụp X-quang đặc biệt dành cho tuyến vú, được dùng để hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý tuyến vú ở phụ nữ. Cũng như các kỹ thuật chụp X-quang khác, nhũ ảnh kỹ thuật số cũng dùng tia X chụp xuyên qua vú để ghi hình ảnh của tuyến vú lên màng hình, hình ảnh sau đó sẽ được xử lý, chỉnh sửa để in ra phim. Một trong những ưu điểm lớn nhất của chụp nhũ ảnh kỹ thuật số là ảnh thu được dưới dạng số hóa, rất thuận tiện cho xử lý, lưu trữ và truyền đi xa.
 


Chụp nhũ ảnh là xét nghiệm X-quang căn bản cho phép phân tích cấu trúc tuyến vú để tìm ra những thay đổi bên trong vú mà khám bằng tay không thấy được. Một số ung thư vú có thể nhìn thấy được trên phim chụp nhũ ảnh, thậm chí ngay cả trước khi có các triệu chứng. Hiện nay, nhũ ảnh là một trong những phương tiện quan trọng để tầm soát và chẩn đoán sớm ung thư vú. Do đó, ở nhiều nước trên thế giới, phụ nữ lớn tuổi được khuyến cáo nên chụp nhũ ảnh định kỳ. Chụp nhũ ảnh ngày nay hầu như không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe.

1. Những đối tượng cần chụp nhũ ảnh:

Nhũ ảnh tầm soát :  

Trong tầm soát u thư vú nói chung hiện nay, chụp nhũ ảnh giữa vai trò hàng đầu và trung tâm. Nhũ ảnh là phương pháp giúp tầm soát ung thư vú ở giai đoạn sớm, trước khi bạn hay thầy thuốc của bạn cảm nhận những thay đổi ở vú.

Chỉ định ở những phụ nữ không có triệu chứng gì ở vú, tuổi từ 40 tuổi trở lên và chụp định kỳ mỗi năm 01 lần. Vì ở lứa tuổi này nguy cơ ung thư vú cao, mô tuyến vú cũng thoái hóa dần thay vào đó là mô mỡ, sẽ thuận lợi cho việc chụp và đọc kết quả nhũ ảnh.

Chỉ định chụp nhũ ảnh thường xuyên đối với những phụ nữ trong nhóm nguy cơ cao như: mẹ hoặc chị em gái bị ung thư vú trước 50 tuổi, phụ nữ bị ung thư vú một bên, không có con, có con muộn sau 35 tuổi, không cho con bú, có kinh nguyệt sớm hoặc mãn kinh muộn (sau 55 tuổi).

Nhũ ảnh chẩn đoán:
Khi bạn thấy có biểu hiện bất thường như đau vú, tiết dịch núm vú, da vú dày lên, đảo ngược núm vú, có kéo núm vú hoặc sờ thấy khối bất thường ở vú. Bất kể lứa tuổi nào cũng có thể chụp nhũ ảnh chẩn đoán.

2. Quy trình chụp nhũ ảnh

Bệnh nhân sẽ ngồi hoặc đứng trước máy chụp, đặt vú cần chụp lên một mặt phẳng, sau đó sẽ có một tấm plastic đè lên bên trên vú để ép vú. Việc ép vú nhằm dàn mỏng tuyến vú để dễ dàng quan sát được mô tuyến vú, ép giữ cho vú cố định sẽ hạn chế nhiễu ảnh và khi ép dẹp vú cũng hạn chế rất nhiều liều tia X.

Vì không có một tư thế nào có thể chụp hết được tòan bộ vú, do đó sẽ có nhiều tư thế chụp bổ sung để lấy được hình ảnh đầy đủ tuyến vú. Có các tư thế chụp căn bản như sau:

- Chụp đầu đuôi: chùm tia X đi thẳng từ trên xuống dưới.

- Chụp trong ngoài: chùm tia X sẽ đi ngang từ trong ra ngoài.

- Chụp chếch bên: chùm tia đi chếch từ góc trên trong của vú xuống

3. Những điều bạn cần lưu ý trước khi chụp nhũ ảnh

Trong chụp nhũ ảnh chẩn đoán, bạn có thể chụp nhũ ảnh vào thời điểm bất kỳ trong chu kỳ kinh nguyệt.

Khi chụp nhũ ảnh tầm soát, nên chụp nhũ ảnh vào thời điểm một tuần sau khi hết kinh, vì lúc này nồng độ estrogen trong máu giảm xuống, tuyến vú bớt giữ nước và bớt căng.

Nếu bạn đã phẫu thuật nâng ngực hoặc đặt túi ngực thì bạn hãy báo cho bác sĩ biết để có chỉ định chụp hợp lý.

Không nên sử dụng nước hoa, kem hoặc phấn vào vùng ngực và nách trước khi chụp nhũ ảnh vì điều này có thể gây những hình ảnh giả trên phim hoặc che lấp những tổn thương.

4. Lợi ích và những hạn chế của nhũ ảnh

Lợi ích

Nhũ ảnh sẽ hỗ trợ phát hiện những khối u nhỏ ở vú. Với ung thư, điều này rất có ý nghĩa vì khi phát hiện bướu ác tính ở giai đoạn sớm thì cơ may điều trị khỏi bệnh sẽ cao hơn.

Nhũ ảnh đã được chứng minh trong phát hiện những ung thư vú rất có hiệu quả, đặc biệt là loại ung thư ống tuyến vú tại chỗ, nghĩa là chưa xâm lấn. Với giai đoạn này khả năng trị khỏi hoàn toàn là rất cao và trong đa số trường hợp có thể phẫu thuật bảo tồn tuyến vú cho người bệnh.

Với máy chụp nhũ ảnh hiện đại thì số lượng tia xạ phát ra rất thấp, hầu như không gây tác hại gì nhiều.

Hạn chế

Nhũ ảnh cũng chỉ là một phần trong việc thăm khám tuyến vú, nó không phải là tất cả. Nhũ ảnh không thể xác định tính lành ác của một tổn thương ở vú, nó chỉ đưa ra những gợi ý giúp ích cho chẩn đoán. Để chẩn đoán đúng, bác sĩ phải khám vú và phải kết hợp với một số xét nghiệm khác như siêu âm tuyến vú, chụp cộng hưởng từ (MRI), chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNAC) hay sinh thiết tổn thương ở vú.

Đọc kết quả nhũ ảnh đòi hỏi bác sĩ phải có kinh nghiệm và chuyên môn cao. Khi đọc bác sĩ cần phải so sánh với những phim nhũ ảnh của những lần chụp trước, do đó khi chụp nhũ ảnh bạn nhớ đem theo những phim nhũ ảnh đã chụp.

Âm tính giả là điều có thể, mặc dù nhũ ảnh kết luận không có bất thường nhưng vẫn có một tỉ lệ có tổn thương ở vú mà nhũ ảnh không phát hiện được. Tuy nhiên, tỉ lệ này không cao, thường gặp hơn ở phụ nữ chưa mãn kinh và nhất là phụ nữ trẻ vì lúc này mô tuyến vú thường dày đặc và có thể che lấp các tổn thương.

Dương tính giả  trong bệnh ung thư vú, sẽ có vài trường hợp trong nhũ ảnh tầm soát cho kết quả nghi ngờ bị ung thư nhưng thực chất không phải vậy, kết quả dương tính giả này có thể mang lại tâm lý không tốt cho người phụ nữ, ảnh hưởng đến cuộc sống của họ.

5. Kết quả chụp nhũ ảnh :

Với máy chụp nhũ ảnh kỹ thuật số hiện nay của Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng, thời gian chụp và xử lý để cho kết quả chậm nhất là 20 phút/ người.