Thời gian làm việc
ĐÁI THÁO ĐƯỜNG - DỊCH BỆNH TOÀN CẦU CỦA THẾ KỶ 21 | BV Hoàn Mỹ Đà Nẵng
Nội hô hấp & Nội tiết

ĐÁI THÁO ĐƯỜNG - DỊCH BỆNH TOÀN CẦU CỦA THẾ KỶ 21

14-11-2016

ĐTĐ có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của bệnh nhân và sự phát triển của xã hội. ĐTĐ thường phát triển thầm lặng và các biến chứng của ĐTĐ rất nguy hiểm như: suy thận, mù lòa, biến chứng thần kinh, biến chứng tim mạch, đột quỵ,…

Chính vì vậy, hưởng ứng lời kêu gọi của IDF trong nỗ lực kìm hãm sự phát triển của dịch bệnh, Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng đưa ra các khuyến cáo sau đối với người dân:
 
• Đối với những người có nguy cơ mắc bệnh ĐTĐ (xem bài viết bên dưới): thực hiện ngay việc tầm soát ĐTĐ tuýp 2 - đây là tiền đề vô cùng quan trọng giúp phát hiện sớm ĐTĐ, qua đó đưa ra các biện pháp điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ xuất hiện các biến chứng.
• Đối với bệnh nhân ĐTĐ: thực hiện ngay việc tầm soát biến chứng ĐTĐ - là chìa khóa quan trọng trong việc kiểm soát tất cả các tuýp ĐTĐ.
• Tìm hiểu về ĐTĐ: càng hiểu biết nhiều về ĐTĐ, mọi người sẽ tự tin hơn trong việc phòng tránh/ điều trị bệnh cho bản thân hoặc người thân, qua đó góp phần quan trọng trong việc kìm hãm sự phát triển của căn bệnh thế kỷ này.
 
Bài viết dưới dây nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn cơ bản về nguyên nhân, các triệu chứng, yếu tố nguy cơ và chẩn đoán ĐTĐ.
 
(Hình ảnh: TS.BS Tô Viết Thuấn – Khoa nội tiết, BV Hoàn Mỹ Đà Nẵng trao đổi chia sẻ với bệnh nhân tại trong chương trình sinh hoạt Câu lạc bộ bệnh nhân Đái tháo đường diễn ra ngày 12/11/2016)
 
Đái tháo đường là gì?
 
Đái tháo đường là một căn bệnh ngăn cản cơ thể của chúng ta chuyển hóa năng lượng từ thức ăn. Đái tháo đường xảy ra khi:
• Tuyến tụy sản xuất rất ít hoặc không sản xuất insulin. (Insulin là một hóc môn tự nhiên được sản xuất bởi các tế bào beta của tuyến tụy giúp cơ thể chuyển hóa đường thành năng lượng).
• Tuyến tụy có sản xuất insulin, tuy nhiên insulin này lại không hoạt động tốt. Tình trạng này gọi là kháng insulin.
 
Hai tuýp Đái tháo đường chính
 
Tuýp 1
 
Tuýp 1 xảy ra khi các tế bào beta sản xuất insulin của tuyến tụy bị tổn thương. Bệnh nhân đái tháo đường tuýp 1 sản xuất rất ít hoặc không sản xuất insulin, vì vậy đường không thể chuyển hóa vào tế bào để sản sinh năng lượng cho cơ thể. Do đó, lượng đường trong máu tăng. Bệnh nhân Đái Tháo Đường tuýp 1 BẮT BUỘC phải tiêm insulin để kiểm soát đường huyết.
 
Các tổn thương đến tế bào beta ở bệnh nhân Đái tháo đường tuýp 1 thường diễn ra trong nhiều năm. Tuy nhiên, các triệu chứng của đái tháo đường tuýp 1 thường xuất hiện trong vòng vài ngày đến vài tuần. Tuýp 1 thường xuất hiện chủ yếu ở những người trẻ hơn 20 tuổi, nhưng cũng có thể xảy ra cho bất cứ ai. 
 
Tuýp 2
 
Người có đái tháo đường tuýp 2 có thể sản xuất insulin. Tuy nhiên insulin hoạt động không hiệu quả trong cơ thể dẫn đến đường không thể chuyển vào tế bào, qua đó làm đường huyết tăng.
 

Đái tháo đường tuýp 2 thường xuất hiện phổ biến ở người trên 45 tuổi. Một số bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 có thể quản lý tốt bệnh bằng cách kiểm soát cân nặng, chế độ dinh dưỡng và tập luyện. Các bệnh nhân khác cần phải dùng thêm thuốc uống hoặc tiêm insulin để giúp kiểm soát đường huyết.

Các loại đái tháo đường khác
Một số loại đái tháo đường có thể xuất hiện khi phụ nữ mang thai (đái tháo đường thai kỳ), do phẫu thuật, sử dụng một số loại thuốc, các bệnh lí và những nguyên nhân cụ thể khác.

Triệu chứng của bệnh đái tháo đường
 
Các triệu chứng thường bao gồm:
• Khát nước
• Đói bụng (đặc biệt sau khi ăn)
• Khô miệng
• Tiểu nhiều
• Giảm cân (ngay cả khi ăn uống đầy đủ)
• Cảm giác yếu và mệt mỏi
• Mờ mắt
• Tê hoặc ngứa ran ở tay hoặc bàn chân
• Chậm lành vết thương do rách hoặc cắt
• Khô và ngứa da (thường ở vùng âm đạo hoặc háng)
• Nhiễm trùng nấm men thường xuyên
 
Các yếu tố nguy cơ Đái Tháo Đường
 
• Tiền sử gia đình có đái tháo đường
• Quá cân hoặc béo phì
• Tiền sử đường huyết cao
• Mức cholesterol máu bất thường
• Mức triglyceride (chất béo) bất thường
• Tuổi cao
• Sử dụng thuốc có khả năng gây tăng đường huyết
• Sử dụng đồ uống có cồn trong thời gian dài
• Hút thuốc
• Tiền sử có bệnh đái tháo đường thai kỳ hoặc sinh con có cân nặng trên 4.1kg
• Tiền sử bệnh tự miễn
 
Chẩn đoán Đái Tháo Đường như thế nào?
 
Đái tháo đường được chẩn đoán bằng cách kiểm tra đường huyết bình thường lúc đói, có thể kèm với kiểm tra HbA1c. Kiểm tra này có thể thực hiện nếu bệnh nhân không ăn uống tối thiểu 8 tiếng. Đường huyết bình thường khi đói nhỏ hơn 5.5 mmol/L. Kiểm tra HbA1c không cần phải nhịn ăn. 
 
Đái tháo đường được chẩn đoán dựa trên một trong các yếu tố sau:
• Đường huyết bằng hoặc cao hơn 7 mmol/L.
• Hai lần kiểm tra đường huyết ngẫu nhiên cho kết quả trên 11.1 mmol/L kèm theo các triệu chứng.
• Kiểm tra dung nạp glucose đường uống cho kết quả trên 11.1 mmol/L.
• HbA1c lớn hơn 6.5% trong hai ngày kiểm khác nhau.
Ts.Bs Tô Viết Thuấn – Khoa Nội Tiết, Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng.